Çocuklarda baş ağrıları giderek artan sağlık sorunu olmaya başlamıştır. Migren veya gerilim tip ağrı söz konusu olabileceği gibi beyin tümörü, kafa içi basınç artışı, zehirlenmeler, sinüzit, akut ateşli hastalık gibi nedenlere bağlı olarak da baş ağrısı gelişebilir.

 

Başı ağrıyan çocuğun değerlendirilmesi ayrıntılı hikâye, fiziksel ve nörolojik muayene ile başlar. Ağrının yeni başlaması veya uzun süredir olması, zamanı, giderek artıp artmaması, sorunsuz aralar vererek tekrarlayıp tekrarlamaması, sıklığı, süresi, yeri, şiddeti, birlikte bulantı, kusma, baş dönmesi gibi başka bulguların olup olmaması, yaşamı etkileyip etkilememesi, başka hastalıkların da bulunup bulunmaması, ailede baş ağrısı olup olmaması, ağrıya yol açtığı düşünülen nedenler değerlendirmede önemlidir. Bu özelliklere göre ileri incelemeler yapılır.

 

Yeni başlayan baş ağrısı çocuklarda çoğu kez üst solunum yolu enfeksiyonuna bağlı ateşli hastalıklarda görülür. Ancak beyin zarları enfeksiyonu, beyin kanaması, tümörü, gibi durumlarda da görülebileceği unutulmamalıdır.

 

Uzun süredir devam eden ve şiddeti artan baş ağrısı kafa içi basınç artışı durumlarında görülür. Bunlar arasında beyin tümörleri, apsesi, kanaması , beyinde sıvı birikmesi sayılabilir.

 

Hangi tip ağrı, nasıl tedavi edilir?

 

Genel fizik muayene ve ayrıntılı nörolojik değerlendirme önemlidir. İleri tetkiklere bunlara göre karar verilir.

 

Çocuğun arada sırada baş ağrısı var ise ve nörolojik muayene bulguları normal ise her zaman merkezi sinir sistemi görüntülemesi gerekmemektedir.

 

Yeni başlayan şiddetli veya giderek artan baş ağrılarında, anormal nörolojik bulgular varlığında, kafa yaralanması söz konusu olan ağrılarda merkezi sinir sistemi görüntülemesi gerekir. İleri tetkik ve tedavi muayene ve görüntüleme bulgularının yönlendirdiği şekilde yapılır.

 

Migren: Migren çocuklarda ve gençlerde sıktır. Tekrarlayan, zonklayıcı tipte, alın ve şakaklarda yer alan baş ağrısıdır. Ağrı genellikle birkaç saat sürer ancak 2-3 gün de sürebilir. Orta şiddette veya şiddetli olabilir, hareket ile artabilir. Bulantı, kusma, sesten ve ışıktan rahatsız olma gibi sorunlar da eşlik edebilir. Ayrıca siyah alan gibi görsel bozukluklar, duyu kusurları, vücudun bir yanında güçsüzlük de olabilir. Altta yatan başka bir hastalığın olmadığı gösterilmelidir.

 

Tedavi ağrı kesici, önleyici tedavi ve davranış tedavisi olarak üçe ayrılır. Ağrı kesici tedavide parasetamol, ibuprofen gibi çocuklarda sık kullanılan ilaçlar ilk tercihtir. İlaçlar ağrının erken devresinde verilmeli, ancak haftada iki kereden fazla kullanılmamalıdır. Kronik önleyici tedavide ağrıyı uyaran etkenleri ortadan kaldırmak ve birkaç ay süren ilaç tedavisi yararlı olmaktadır. Bu amaçla değişik ilaçlar kullanılmaktadır. Davranış tedavisinde çocuğun yaşam, yeme, içme, uyku alışkanlıkları düzenlenir, rahatlama yöntemleri uygulanır.

 

Gerilim baş ağrısı: Oldukça sık görülür. Bulantı, kusma, ışıktan, sesten rahatsız olma vardır. Altta yatan başka hastalık yoktur. Ağrı 5-30 dakika veya 48 saatten uzun sürebilir. Davranış tedavisi yararlı olmaktadır.

 

Günlük baş ağrısı: İlerleyici olmayan, hemen hemen her gün görülen, dört aydan uzun sürmüş olan baş ağrısıdır. Çocukların yaşam şeklini, yeme içme alışkanlıklarını değiştirerek, uyaran nedenlerden uzaklaşmalarını, düzenli egzersiz yapmalarını sağlayarak tedavi edilebilir.

 

Baş ağrısında altta yatan ciddi bir neden düşündüren ve ileri tetkik gerektiren bazı durumlar şunlardır:

  • Çocuğun üç yaşından küçük olması
  • Sabah veya gece görülen ağrı
  • Ağrı ile birlikte kusma olması
  • Ani ve şiddetli başlayan ağrı
  • Uzun süren, şiddeti artan ağrı
  • Okul başarısını düşüren veya kişilik değişikliğine yol açan ağrı
  • Sara hastalığı
  • Baş çevresinin hızlı büyümesi
  • Anormal hareketler
  • Hareketlerde sağ ve sol arasında fark
  • Denge ve yürüme bozukluğu
  • Yüksek tansiyon
  • Göz dibinde ödem
  • Beyin zarları iltihabı düşündüren bulgular